Ook als je nog niet weet waar je moet beginnen.
Of er nu net iemand is overleden, je al bezig bent met het vormgeven van een afscheid of je gewoon eens wilt praten over later: je mag altijd contact opnemen. We kijken samen naar wat er nodig is.
Laatste verzorging
Laatste verzorging: wat gebeurt er na een overlijden?
Na een overlijden komt er in korte tijd veel op je af. Terwijl je misschien nog nauwelijks kunt bevatten wat er is gebeurd, ontstaan er ook praktische vragen. Eén daarvan is de laatste verzorging van degene die is overleden.
Wat houdt die verzorging precies in? Moet je daarbij aanwezig zijn? Kun je zelf iets doen? En wat als je liever wat afstand houdt? Er is hierin geen juiste manier. We kijken samen naar wat voor jullie prettig voelt.
Wat is laatste verzorging?
Met de laatste verzorging bedoelen we de verzorging van het lichaam na een overlijden. Dat kan bijvoorbeeld bestaan uit wassen, aankleden, het haar verzorgen en iemand zo verzorgen dat diegene herkenbaar en vertrouwd voelt voor familie en vrienden.
Hoe uitgebreid die verzorging is, verschilt per persoon en per situatie. Soms zijn er duidelijke wensen vastgelegd. Soms ontstaat pas op dat moment het gesprek over wat passend voelt.
Het belangrijkste is dat we niets automatisch doen omdat het ‘zo hoort’.
Mag je zelf helpen bij de verzorging?
Ja. Als je dat wilt, kun je betrokken zijn bij de laatste verzorging.
Misschien wil je helpen met aankleden, het haar doen, sieraden omdoen of iemands favoriete parfum gebruiken. Je kunt ook alleen aanwezig zijn en kijken. En wanneer je liever helemaal niet bij de verzorging bent, is dat natuurlijk net zo goed.
Sommige mensen twijfelen vooraf of ze dit aankunnen, maar ervaren het achteraf juist als een waardevol en intiem moment. Voor anderen voelt afstand houden beter.
Je hoeft vooraf niet precies te weten wat je wilt. Ook op het moment zelf mag je nog van gedachten veranderen.
Welke kleding kies je?
Ook hierin zijn geen vaste regels.
Dat kan een mooi pak of een favoriete jurk zijn, maar net zo goed de trui die iemand altijd droeg, comfortabele kleding of iets dat voor jullie een bijzondere betekenis heeft.
Een goede vraag is vaak niet: “Wat trek je iemand aan voor een uitvaart?” maar: “Waarin herkennen we hem of haar?”
Juist zo'n klein detail kan veel betekenen.
Bij natuurbegraven zijn er overigens wel wat regels, daar mag de overleden persoon bijvoorbeeld alleen natuurlijke materialen dragen. Het is geen slecht idee daar ook over na te denken wanneer iemand in een ander graf begraven wordt of zelfs wanneer iemand gecremeerd wordt: het zijn namelijk allemaal materialen die je terug de natuur in brengt.
Niet omdat iets zo hoort, maar omdat het voor jullie goed voelt.
Hoe wil je iemand herinneren?
Bij de laatste verzorging gaat het niet alleen om verzorgen. Het is ook een eerste moment waarop je bewust bezig kunt zijn met afscheid nemen.
Misschien wil je nog iets meegeven. Een brief, een tekening van een kleinkind, een bloem, een foto of een ander persoonlijk voorwerp. Misschien wil je muziek aanzetten tijdens de verzorging. Of juist helemaal niets.
Klein kan hierin net zo betekenisvol zijn als groot.
Gerelateerde items
Wil je verder lezen of ontdekken wat er nog meer bij dit onderwerp past? Hieronder vind je een aantal gerelateerde items die je misschien verder kunnen helpen, inspireren of net dat beetje extra houvast kunnen geven.